دستگاه فلورسانس پرتو ایکس رومیزی یکی از تجهیزات تخصصی مورد استفاده در آزمایشگاه آزمون گستر بندر است که برای اندازهگیری گوگرد کل در نمونههای نفتی به کار میرود.
این دستگاه با بهرهگیری از فناوری طیفسنجی فلورسانس پرتو ایکس، امکان اندازهگیری سریع و مناسب گوگرد را در نمونههای مختلف فراهم میکند. آمادهسازی نسبتاً ساده نمونه، سرعت مناسب آنالیز و عدم نیاز به هضم شیمیایی از ویژگیهای این روش به شمار میروند.
اهمیت آزمون
ترکیبات گوگردی موجود در سوختها هنگام احتراق میتوانند به تولید اکسیدهای گوگرد منجر شوند که از آلایندههای مهم زیستمحیطی محسوب میشوند. همچنین وجود برخی ترکیبات گوگردی میتواند در شرایط عملیاتی موجب خوردگی تجهیزات و تأثیر بر عملکرد کاتالیستهای پالایشگاهی شود.
از این رو، اندازهگیری گوگرد کل در کنترل کیفیت سوختها، بررسی مشخصات نفت خام، ارزیابی روغنهای پایه و کنترل انطباق محصولات با الزامات استاندارد اهمیت دارد.
اندازهگیری گوگرد کل در فرآوردههای نفتی به روش XRF
اساس این روش بر اندازهگیری تابش فلورسانس مشخصه گوگرد است. در این فرآیند، نمونه در معرض تابش پرتو ایکس قرار میگیرد. انرژی حاصل از این تابش موجب برانگیختگی اتمهای گوگرد و انتشار پرتو فلورسانس مشخصه آن میشود.
کاربردهای آزمون گوگرد
اندازهگیری گوگرد کل به روش XRF در بررسی کیفیت و کنترل مشخصات انواع فرآوردههای نفتی کاربرد دارد. از جمله نمونههای قابل بررسی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
– نفت خام (Crude Oil)
– بنزین (Gasoline)
– گازوئیل (Diesel Fuel)
– نفت سفید (Kerosene)
– نفت کوره (Fuel Oil)
– سوخت جت (Jet Fuel)
– روغنهای پایه و روانکنندهها (Base Oils & Lubricants)
– نفتا (Naphtha)
ابتدا نمونه آزمایشگاهی بهخوبی یکنواخت شده و در صورت نیاز، مطابق الزامات استاندارد آمادهسازی میشود. سپس مقدار مناسبی از نمونه درون ظرف مخصوص آزمون (Sample Cup) که با فیلم مناسب پوشانده شده است، ریخته میشود. ظرف نمونه در محفظه دستگاه قرار گرفته و پس از تنظیم شرایط اندازهگیری، نمونه در معرض تابش پرتو ایکس قرار میگیرد. دستگاه شدت تابش فلورسانس مشخصه گوگرد را اندازهگیری کرده و با استفاده از منحنی کالیبراسیون، مقدار گوگرد کل را محاسبه میکند.



